De laatste week van 2011 is ingegaan, één van de warmste jaren in Nederland sinds het begin van de meetreeks. En ook deze decembermaand stevent af op een uitzonderlijk hoog temperatuursgemiddelde.

December: een top-5 notering
Om te beginnen met december is de temperatuur in landelijk hoofdstation De Bilt over de eerste 25 dagen, tot en met eerste kerstdag dus, uitgekomen op 6,2 graden. Uitgaande van ons weerbericht voor de resterende dagen deze maand sturen we aan op een totaalgemiddelde over de hele maand van 6,3 graden. Dat zou een vijfde plek betekenen in het rijtje zachtste decembermaanden, vlak achter 2006 (6,5 graden) en ruim voor 1918 (5,8 graden). Er is nog een kleine kans dat december 2011 opschuift naar plaats 4 in de ranking. Het verschil met 2006 is immers klein.

Het contrast met de decembermaand van vorig jaar is daarmee overigens enorm. Met -1,1 graden was het toen gemiddeld meer dan 7 graden kouder. Over waarom dat verschil zo groot is, kunt u hier lezen.

Verder is de huidige december een bijzonder natte maand. Als we uitgaan van station De Bilt dan is nu al zeker dat met 128,4 millimeter tot nu toe een top-10 plek wordt bereikt. Naar verwachting komt er nog 10 tot 30 millimeter bij voor die locatie. Dat zou december 2011 in de top 5 brengen. Maar recorddecember 1965 (190,3 millimeter) lijkt buiten bereik. Qua zon is deze december overigens heel gemiddeld verlopen.

Het jaar 2011: warm en zeer zonnig ondanks slechte zomer
Ook 2011 als geheel heeft hoge temperaturen gekend. Dit jaar schaart zich zeker bij de top-10 warmste jaren in Nederland sinds het begin van de meetreeks in 1901. Voor veel Nederlanders zal dat een verrassing zijn, omdat de slechte zomer in de beleving toch wel een belangrijk stempel op 2011 heeft gedrukt. De grootste positieve bijdragen aan de temperatuursafwijking zijn overigens geleverd door de wintermaanden en de lente.

Het jaargemiddelde over 2011 ligt op dit moment op afgerond 11,0 graden. Met ons weerbericht voor de komende dagen erbij ingenomen, komen we uit op 10,9 graden. Dat is gelijkwaardig aan de jaren 1990, 1999 en 2000 die ook 10,9 graden lieten optekenen. Die jaren staan nu in de top vijf, achter nummer 1 en 2 (2007 en 2006) die nog een stuk warmer waren.

2011 was niet alleen warm maar ook zeer zonnig. Met uitgaande van station De Bilt een kleine 1800 uur zonneschijn (1783 uur tot en met eerste kerstdag) is een top-9 plek al zeker. Er is een kleine kans dat 2005 (1789 uur) – de huidige nummer 8 – nog wordt gepasseerd. De grootste bijdrage aan de positieve afwijking in zonne-uren is overigens geleverd door de lente; het voorjaar was recordzonnig. De matige zomer leverde ook op dit punt juist tegengas.

Voor wat betreft neerslag is 2011 overigens geen extreem jaar geworden. Ja, het is wel iets te nat geweest met – onze verwachting voor de komende dagen meegenomen – in De Bilt ongeveer 850 millimeter regen (tegen 832,5 millimeter gemiddeld). Maar een top 10-plek is dat bij lange na niet.